Nep Pokemon-kaarten herkennen: 7 tests die je zelf kunt doen

Er is niets vervelenders dan twijfelen aan een kaart die je net hebt gekocht of teruggevonden. Het goede nieuws is dat je voor de meeste vervalsingen geen expert of dure apparatuur nodig hebt. Je ogen, je vingers en een kaart waarvan je zeker weet dat hij echt is, brengen je een heel eind. In dit artikel lopen we de tests langs die je thuis kunt doen, van makkelijk naar grondig.

Wees wel eerlijk tegen jezelf over de inzet. Voor een gewone kaart van een paar euro is een snelle blik genoeg. Twijfel je bij een kaart die tientallen euro's of meer waard zou zijn, ga dan grondiger te werk en overweeg professionele beoordeling. Hieronder leggen we uit hoe je dat onderscheid maakt.

Tien jaar geleden was een nep-kaart zo gespot: verkeerde kleuren, spelfouten, papperig karton. Die knullige vervalsingen bestaan nog steeds, vooral in grote partijen van marktplaatsen, maar er is een nieuwe categorie bijgekomen die verzamelaars "super fakes" noemen. Die zijn zwaarder dan de oude namaak, hebben beter karton, en sommige hebben zelfs een nagemaakte zwarte kernlaag zodat ze door de klassieke lichttest heen komen.

Dat betekent niet dat je kansloos bent. Het betekent dat je niet moet vertrouwen op één enkele test. Een super fake die de lichttest doorstaat, valt vaak alsnog door de mand op textuur, op het printwerk onder vergroting, of simpelweg naast een echte kaart. Zie de tests hieronder als een trechter: hoe meer je er combineert, hoe kleiner de kans dat een vervalsing erdoorheen glipt.

1. De textuurtest. Strijk met je nagel of vingertop over de voorkant. Een echte moderne Engelstalige kaart heeft een subtiele, voelbare structuur in het oppervlak, een soort heel fijne korrel. Je voelt en hoort een lichte weerstand, een beetje als je nagel over een oude grammofoonplaat gaat. De meeste vervalsingen voelen juist glad, glossy of wasachtig. Dit is voor losse kaarten een van de betrouwbaarste snelle checks, en hij vangt vaak net die betere vervalsingen die de lichttest overleven. Let op de nuance: de structuur verschilt per tijdperk en per set, en sommige oudere of Japanse kaarten voelen anders.

2. De lichttest. Houd de kaart voor een felle lamp of tegen het licht. Een echte kaart is opgebouwd uit twee laagjes wit karton met daartussen een halfdoorzichtige zwarte laag. Daardoor blijft een echte kaart donker en laat hij weinig licht door. Veel vervalsingen missen die zwarte kern en lichten duidelijk feller op. Belangrijk: dit is een eerste screening, geen eindoordeel. De betere namaak van tegenwoordig krijgt soms een eigen zwarte laag mee.

3. De achterkant. De blauwe achterkant met de Pokeball en het gele randje is een dankbare controle. Kijk naar de exacte tint blauw (vervalsingen zijn vaak te donker, te paars of juist te fel), naar de scherpte van de lijnen, en of het geheel netjes gecentreerd is. Leg de achterkant naast die van een echte kaart en verschillen springen er meestal meteen uit.

4. Kleur, tekst en scherpte. Bekijk de voorkant aandachtig. Zijn de kleuren natuurlijk of te donker en oververzadigd? Is de tekst haarscherp of licht wazig? Kloppen de lettertypes, de spatiering en het HP-getal met wat je gewend bent? Spelfouten, een raar energiesymbool bij de aanvalskosten of een vreemd geplaatst setsymbool zijn directe verklikkers. Goedkope namaak struikelt hier vaak.

5. Het gewicht. Een standaard moderne Pokemon-kaart weegt ongeveer 1,7 tot 1,8 gram. Met een keukenweegschaal die tot op honderdsten van een gram meet, kun je uitschieters betrappen: te licht omdat er een laag karton ontbreekt, of juist te zwaar omdat de vervalser overcompenseert. Gebruik dit als aanvullend signaal, niet als bewijs, want het venster is smal en verschilt licht per set en tijdperk.

6. Het printwerk onder vergroting. Pak een loep of de macrostand van je telefooncamera en zoom in op een egaal gekleurd vlak. Echte kaarten zijn gedrukt met een fijn, regelmatig rozetpatroon van kleine puntjes. Vervalsingen laten vaak een grover, onregelmatig of juist streperig patroon zien, of de puntjes zijn met het blote oog al zichtbaar. Dit is lastig te vervalsen en daarom een sterke check bij twijfel.

Dit is de enige zekere test, maar hij vernietigt de kaart, dus doe hem uitsluitend op een kaart die toch waardeloos is (bijvoorbeeld een dubbele common uit een verdachte partij). Scheur de kaart doormidden en kijk naar de dwarsdoorsnede. Een echte kaart scheurt in drie lagen: de bedrukte voorkant, een diep matzwarte middenlaag, en de bedrukte achterkant. Veel vervalsingen scheuren in een of twee lagen zonder die zwarte kern, of de middenlaag is grijzig of zelfs paarsig in plaats van diep zwart.

Gebruik de rip-test nooit op een kaart met enige waarde. Voor die gevallen zijn de checks hierboven, plus de vergelijking hieronder, de juiste route.

Als je maar een ding uit dit artikel meeneemt, laat het dit zijn. Vrijwel elke test hierboven wordt betrouwbaarder zodra je de verdachte kaart naast een exemplaar legt waarvan je zeker weet dat hij echt is, het liefst uit hetzelfde tijdperk. Textuur, kleur, gewicht, de tint van het blauw op de achterkant: los is elk signaal twijfelachtig, maar naast elkaar zie je het verschil vaak in een oogopslag.

Heb je zelf geen betrouwbare referentiekaart? Vraag dan een medeverzamelaar, of vergelijk met hoge-resolutie scans van dezelfde kaart op een handelsplatform. Weten wat een kaart precies zou moeten zijn, helpt trouwens ook bij de waardebepaling. In ons artikel Wat zijn mijn Pokemon-kaarten waard? lees je hoe je een kaart nauwkeurig identificeert.

Gaat het om een kaart die meer dan een paar tientjes waard zou zijn en blijf je twijfelen, ga dan niet gokken. Professionele beoordeling is dan de veiligste route: grading-diensten zoals PSA en CGC controleren echtheid als vast onderdeel van het inschuifproces, en je krijgt de kaart terug in een verzegelde houder. In Module 2: Grading en conditie leggen we uit hoe grading werkt en wanneer het de moeite waard is.

Heb je al een gegradede kaart? Ook een slab kun je controleren. Op elk PSA-label staat een uniek certificaatnummer. Typ dat in de gratis cert-check van PSA en je ziet de kaart, de set en de toegekende score zoals PSA die heeft vastgelegd, meestal met een foto. Komt dat niet overeen met de kaart die je in handen hebt, dan is er iets mis. Blijf ook alert op namaakhouders en op resealed slabs, waarbij iemand een echte houder heeft opengebroken, de kaart heeft verwisseld en de houder opnieuw heeft dichtgemaakt. Het herkennen van nep- en geknoeide slabs verdient een eigen aanpak; daar komt een apart artikel over.

Nog beter is voorkomen. Koop dure kaarten bij verkopers met een goede reputatie en veel positieve beoordelingen, kies bij twijfel voor al gegradede exemplaren, en wees extra alert bij te mooie prijzen op particuliere marktplaatsen. Waar je het beste koopt, bespreken we in de kopen-pijler.