Nep-slabs en grading-scams herkennen

Grading werkt omdat een slab een belofte is: een onafhankelijke partij heeft deze kaart bekeken, echt bevonden en een cijfer gegeven. Zodra die belofte geld waard wordt, ontstaat er een markt voor mensen die hem willen namaken. Vervalste houders bestaan, en ze worden beter.

Tegelijk moet dit in verhouding blijven. De overgrote meerderheid van de slabs die je tegenkomt is gewoon echt, en met één simpele controle vang je bijna alles af. Dit artikel behandelt die controle, de fysieke kenmerken waar je op let, en de fouten die je zelf kunt maken en die je meer geld kosten dan welke oplichter dan ook.

Op elk label staat een certificeringsnummer. Alle grote graders hebben een gratis openbare database waarin je dat nummer kunt opzoeken. PSA doet dat via Cert Verification, CGC via Verify Certification. Je hebt er geen account voor nodig.

Wat je doet is niet alleen kijken of het nummer bestaat, want dat is de fout die de meeste mensen maken. Je controleert of alle gegevens overeenkomen:

Staat er dezelfde kaartnaam? Dezelfde set en hetzelfde jaar? Hetzelfde kaartnummer? Dezelfde grade? En, als de grader een foto toont, is dat dan werkelijk deze kaart, met dezelfde centrering en dezelfde eigenaardigheden in het oppervlak?

Een vervalser kopieert doorgaans een bestaand, geldig certificeringsnummer van een echte kaart. Het nummer bestaat dan wel degelijk in de database. Alleen hoort het bij een andere kaart, of bij dezelfde kaart in een andere grade. Wie alleen checkt of het nummer een treffer geeft, trapt daar met open ogen in.

Doe deze controle altijd vóór je betaalt, en bij een kaart van betekenis ook nog een keer op het moment dat je hem in handen hebt.

Vervalste houders komen vooral uit de hoek van massaproductie, en dat zie je terug in de afwerking. Waar je op let, het beste door een echte slab van dezelfde grader ernaast te leggen:

Het label. Kijk naar de scherpte van de letters, de precieze kleur, de uitlijning en het lettertype. Nagemaakte labels zijn vaak net iets doffer of net iets scheef gedrukt. Ook het hologram of andere veiligheidskenmerk is een aandachtspunt: dat hoort te verspringen als je de slab kantelt, niet als een platte sticker mee te bewegen.

De naad. Echte slabs worden met een egale, gelijkmatige naad afgesloten. Golvingen, kleine bobbels, een zichtbaar verschil in helderheid langs de rand of scherpe braampjes zijn signalen.

Het materiaal. Let op gewicht, dikte en helderheid van het plastic. Vervalsingen voelen soms lichter of hebben een lichte troebeling. Dit merk je vooral als je een echte slab ter vergelijking hebt.

De kaart erin. Zit de kaart strak en recht op zijn plek, of is er speling? Beweegt hij als je de slab kantelt? Dat hoort niet.

Belangrijke kanttekening: dit zijn aanwijzingen, geen bewijs. Graders passen hun houders in de loop der jaren aan, dus een afwijking kan ook betekenen dat je naar een oudere generatie slab kijkt. De cert-check blijft leidend.

De vervelendste variant is niet de volledig nagemaakte houder maar de echte houder die is opengemaakt en weer dichtgemaakt, met een andere kaart erin. Het label is dan authentiek, het certificeringsnummer klopt, en de database toont keurig de juiste kaartnaam en grade. Alleen zit er een slechter exemplaar of zelfs een vervalste kaart in.

Waar je op let:

Sporen van lijm of een andere structuur langs de naad. Een naad die aan één zijde anders oogt dan aan de andere. Minieme krasjes of smeltsporen rond de rand. Een kaart die niet perfect strak zit. En als de grader een foto van het gecertificeerde exemplaar toont: verschillen in centrering of in de precieze positie van print-eigenaardigheden tussen die foto en de kaart voor je.

Dit soort manipulatie is arbeidsintensief en wordt daarom vooral toegepast op dure kaarten. Bij een slab van een paar tientjes is het risico klein; bij een kaart van honderden euro's of meer is deze controle de moeite absoluut waard.

Loop deze punten langs voor je een gegradeerde kaart koopt, zeker als het om een bedrag gaat waar je wakker van zou liggen.

1. Vraag scherpe foto's van beide zijden, met het certificeringsnummer leesbaar. Geen voorraadfoto's of afbeeldingen van internet, maar foto's van dit exemplaar.

2. Zoek het nummer op in de database van de grader en vergelijk alle velden, niet alleen of het nummer bestaat.

3. Bekijk de verkoper. Hoe lang actief, hoeveel beoordelingen, wat verkoopt hij verder? Een gloednieuw account dat meteen dure slabs aanbiedt, is een reden tot voorzichtigheid.

4. Wantrouw een te mooie prijs. Dit is het betrouwbaarste signaal van allemaal. Een slab die ruim onder de gangbare marktprijs wordt aangeboden zonder plausibele verklaring, is dat om een reden.

5. Betaal met kopersbescherming. Geen bankoverschrijving naar een onbekende, geen betaling buiten het platform om. Dat verzoek is op zichzelf al een waarschuwing.

6. Controleer opnieuw bij ontvangst, binnen de retourtermijn, en maak een uitpakvideo bij dure aankopen.

Meer over veilig kopen in het algemeen, ook van ongegradeerde kaarten, staat in nep Pokemon-kaarten herkennen.

Eerlijk gezegd verliezen Nederlandse verzamelaars meer geld aan hun eigen beslissingen dan aan oplichters. Vier veelvoorkomende.

Een kaart insturen die de grade niet gaat halen. De klassieker. Bij de meeste kaarten zit het verschil tussen winst en verlies precies tussen een 9 en een 10. Beoordeel eerlijk vooraf, zoals beschreven in kaart klaarmaken voor grading.

De kaart eerst even opknappen. Poetsen, randen witten of een vouw wegpersen maakt de kaart ongradeerbaar. PSA heeft hier aparte codes voor en brengt het tarief gewoon in rekening. Je betaalt dus voor niets.

Een te lage aangegeven waarde opgeven om in een goedkoper tarief te vallen. Bij de meeste graders bepaalt die opgave ook waarvoor je verzekerd bent tijdens het proces.

Blind herinzenden. Een 9 opnieuw insturen in de hoop op een 10 kost opnieuw het volledige tarief, en de kans is doorgaans klein: de kaart is immers al door een grader beoordeeld. Doe dit alleen als je een concrete reden hebt om te denken dat de beoordeling niet klopte.

Vermoed je dat je een vervalsing in handen hebt, ga dan als volgt te werk. Open de slab niet, want een gesloten houder is je bewijsstuk. Maak uitgebreide foto's van alle zijden en van het label. Neem contact op met de verkoper en met het platform waar je kocht, binnen de geldende termijn, en betaal je met kopersbescherming dan start je die procedure.

Meld het daarnaast bij de grader zelf. Die hebben een belang bij het opsporen van vervalsingen van hun eigen houders en kunnen bevestigen of een certificeringsnummer bij jouw kaart hoort. PSA heeft bovendien een eigen garantieregeling voor kaarten die door hen zijn beoordeeld; wat daar precies onder valt staat in hun voorwaarden.

Tot slot: houd het in perspectief. Met de cert-check, een gezond wantrouwen bij een te lage prijs en betalen via een platform met kopersbescherming dek je het overgrote deel van het risico af.