Oude Pokemon-kaarten: wat is je zoldervondst waard?

Bijna iedereen die rond 2000 op de basisschool zat heeft ze nog ergens liggen: een map, doos of stapel Pokemon-kaarten. En bijna iedereen heeft inmiddels de verhalen gehoord over kaarten die voor duizenden euro's van eigenaar wisselen. Beide zijn waar, en toch is de kans klein dat jouw doos een goudmijn is. Dit artikel helpt je in een avond bepalen wat je hebt.

We richten ons op kaarten uit de periode 1999-2003, de zogeheten Wizards of the Coast-era (WotC). Dat zijn de kaarten die in Nederland als eerste in de winkel lagen en die nu het vaakst uit zolderdozen tevoorschijn komen. Wil je daarna de exacte waarde van specifieke kaarten bepalen? Gebruik dan ons stappenplan voor waardebepaling.

Tussen 1999 en 2003 werden de Pokemon-kaarten buiten Japan uitgegeven door Wizards of the Coast, het bedrijf achter Magic: The Gathering. Die periode omvat de sets waar het verzamelaarshart sneller van gaat kloppen: Base Set, Jungle, Fossil, Team Rocket, de Gym-sets, de Neo-serie en de drie e-Card sets (Expedition, Aquapolis en Skyridge).

Dat deze kaarten waarde houden heeft drie redenen. Ten eerste nostalgie: de generatie die ermee opgroeide heeft nu een inkomen. Ten tweede schaarste: er worden geen nieuwe exemplaren meer gedrukt, en veel kaarten zijn destijds stukgespeeld of weggegooid. Ten derde erkenning: vintage Pokemon is inmiddels een gevestigde verzamelcategorie, met eigen veilingrecords. De bekendste kaarten uit deze era staan dan ook prominent in ons overzicht van de duurste Pokemon-kaarten ooit verkocht.

Maar let op het woord "kaarten houden waarde" versus "alle kaarten zijn waardevol". Een Base Set Charizard is iets heel anders dan een gespeelde Rattata uit dezelfde doos. Het verschil zit in zeldzaamheid, vraag en conditie.

Draai een kaart om en kijk naar de onderrand van de voorkant. Kaarten uit de WotC-era hebben een copyrightregel die eindigt op "Wizards" of "Wizards of the Coast", vaak met jaartallen als "1995, 96, 98, 99". Zie je "Nintendo" of "The Pokemon Company International" zonder Wizards, dan is de kaart van na 2003.

Het setsymbool staat meestal rechtsonder of rechtsboven op de kaart. Elke set heeft een eigen symbool: Jungle een bloem, Fossil een klauw, Team Rocket een zwarte R. Ontbreekt het symbool helemaal? Dan heb je waarschijnlijk een Base Set-kaart, de allereerste en meest verzamelde set.

Het zeldzaamheidssymbool staat in de rechteronderhoek: een cirkel betekent common, een ruit uncommon, een ster rare. Alleen kaarten met een ster zijn potentieel interessant, en dan vooral de holografische versies waarbij de afbeelding glimt.

Het eerste editie-stempel is de belangrijkste waardefactor van allemaal: een klein rond "Edition 1"-logo links naast of onder de afbeelding. Eerste drukken zijn vele malen zeldzamer en waardevoller dan latere drukken van dezelfde kaart. Hoe je dit stempel precies herkent, en wat "shadowless" betekent, leggen we uit in ons artikel over eerste edities herkennen.

Nederlandstalige kaarten bestaan ook: een deel van de vroege sets is destijds in het Nederlands uitgegeven. Die zijn doorgaans minder waard dan dezelfde kaart in het Engels, omdat de internationale verzamelmarkt zich op Engels en Japans richt. Waardeloos zijn ze niet, maar reken jezelf niet rijk aan een Nederlandse holo.

Als je een zolderdoos sorteert, zoek je in deze volgorde:

Holografische rares uit Base Set. Charizard voorop: dat is al 25 jaar de bekendste en meest gewilde kaart uit de hele hobby. Maar ook Blastoise, Venusaur en de andere Base Set-holo's vinden gretig aftrek. In gespeelde conditie praat je over tientallen euro's, in nette conditie over honderden, en topexemplaren met een hoge grading gaan voor veel meer. De exacte prijs hangt volledig af van conditie en druk; zoek je exemplaar altijd zelf op via het waardebepaling-stappenplan.

Alles met een eerste editie-stempel. Ook commons en uncommons met een 1st edition-stempel uit Base Set zijn interessant, omdat verzamelaars complete eerste editie-sets opbouwen. Bij latere sets zoals Jungle en Fossil is het effect kleiner maar nog steeds aanwezig.

Holo's uit de latere WotC-sets. Team Rocket (Dark Charizard), de Gym-sets (Blaine's Charizard), en vooral de Neo-serie. Neo Destiny bevat de gewilde Shining-kaarten, zoals Shining Charizard, die tot de duurste kaarten van de era horen.

De e-Card series: Expedition, Aquapolis en Skyridge (2002-2003). Deze sets verkochten destijds slecht, waardoor het aanbod nu klein is. De Crystal-kaarten uit deze sets behoren tot de zeldzaamste Engelstalige kaarten die er bestaan. Grote kans dat je ze niet hebt, maar als je ze hebt, heb je iets bijzonders.

De rest van de doos, alle commons en uncommons zonder stempel, heeft vooral bulkwaarde. Verzamelaars kopen zulke partijen per honderd of per kilo. Verwacht daar geen grote bedragen van, maar weggooien is zonde: hoe je bulk het beste kwijtraakt lees je in ons overzicht van verkoopkanalen.

Hier komt het pijnlijke deel. Prijzen die je online ziet gelden vrijwel altijd voor kaarten in near mint conditie of beter. Kaarten waarmee daadwerkelijk is gespeeld, en dat geldt voor de meeste zoldervondsten, zitten daar fors onder. Het verschil tussen near mint en played kan zomaar een factor drie tot vijf zijn, en bij dure kaarten nog meer.

Let bij het beoordelen op vier dingen: witte slijtplekken op de randen en hoeken (whitening), krassen op het holografische oppervlak, vouwen of knikken, en verkleuring van de achterkant. Wees eerlijk tegen jezelf: een kaart die jij "best netjes" vindt, beoordeelt een koper meestal een categorie strenger. In Module 2 van onze cursus leer je conditie beoordelen zoals de markt dat doet.

Voor echt waardevolle kaarten in goede staat kan professionele grading (PSA, CGC) de waarde verhogen. Dat kost echter geld en is lang niet altijd rendabel; check daarvoor onze rekenhulp of graden de moeite waard is.

Samengevat werkt de zolderdoos-methode zo. Sorteer eerst alle glimmende kaarten en kaarten met een ster-symbool apart. Check die stapel op eerste editie-stempels en op de sets die we hierboven noemden. Zoek vervolgens elk potentieel waardevol exemplaar op via Cardmarket, met de exacte setnaam en het kaartnummer (bijvoorbeeld 4/102 voor Base Set Charizard). Vergelijk de trendprijs met de werkelijke conditie van jouw kaart.

Kom je er niet uit, of twijfel je over een dure kaart? Fotografeer voor- en achterkant bij daglicht en vraag ervaren verzamelaars om mee te kijken voordat je iets verkoopt. Een verkeerde inschatting bij een topkaart kost al snel meer dan een uur extra onderzoek.